Spór o kwalifikację numeru księgi wieczystej

W dniu 28 stycznia 2025 r. NSA wydał wyrok kończący trwający od kilku lat spór pomiędzy UODO a byłym Głównym Geodetą Kraju, oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r.

Czego dotyczył spór?

Przypomnijmy – w 2020 r. Prezes UODO nałożył na Głównego Geodetę Kraju administracyjną karę pieniężną w wysokości 100 tysięcy złotych za za udostępnianie w serwisie Geoportal numerów ksiąg wieczystych dla części działek bez podstawy prawnej, a więc za naruszenie zasady zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych. Dodatkowo do określonych ksiąg wieczystych prowadziły bezpośrednie linki z Geoportalu. Warto zauważyć, że nałożono karę w maksymalnej wysokości dopuszczalnej w stosunku do podmiotów publicznych. Decyzja Prezesa UODO została następnie podtrzymana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zaś Główny Geodeta Kraju wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną.

Co stwierdził NSA?

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z interpretacją przepisów zaprezentowaną przez Prezesa UODO, a następnie podzieloną przez WSA w Warszawie, zgodnie z którą numery ksiąg wieczystych stanowią dane osobowe, ponieważ pozwalają na identyfikację osób,
których dane zawarte są w księdze wieczystej, zaś ich udostępnienie w portalu GEOPORTAL nastąpiło bez podstawy prawnej i stanowiło naruszenie przepisów RODO.

Zgodnie z RODO dane osobowe oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej (art. 4 pkt 1 RODO). Pojęcie danych osobowych jest z reguły interpretowane szeroko, aby zapewnić rzeczywistą ochronę podmiotom danych. Z kolei możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej.

Posiadanie numeru księgi wieczystej pozwala na uzyskanie wielu zawartych w niej danych osobowych, takie jak imię, nazwisko, PESEL, imiona rodziców, dane o  nieruchomości, o hipotece (a więc np. wysokości kredytu, zajęciach publicznoprawnych). Katalog jest dość szeroki, a łatwy dostęp do tych danych może narażać dużą liczbę osób na poważne ryzyka.

Jakie skutki ma wyrok?

Omawiany wyrok rozstrzyga dotychczasowe wątpliwości i spory w zakresie zakwalifikowania numeru księgi wieczystej jako danych osobowych. W konsekwencji wszystkie osoby i podmioty przetwarzające numery ksiąg wieczystych (nawet niepowiązane bezpośrednio z innymi danymi) muszą w stosunku do tych danych wdrożyć stosowane w swojej organizacji zasady ochrony danych osobowych. Warto więc podjąć następujące działania:

• weryfikację, czy w organizacji przetwarzane są dane osobowe w postaci numerów ksiąg wieczystych,
• weryfikację, czy w stosunku do tych informacji stosowane są zasady ochrony danych osobowych, w tym zastosowanie odpowiednich środków bezpieczeństwa, wykonywanie obowiązku informacyjnego,
• wprowadzenie niezbędnych zmian (np. modyfikacje regulaminów i polityk, klauzul informacyjnych).